Armutlu İlçe Tanıtımı 6

ATATÜRK VE ARMUTLU

Ulu Önder M.Kemal Atatürk'ün, Armutlu'ya Gelişi

Atatürk 1934 yılında kaplıcalar için Armutlu'ya gelmiş, burada bazı önemli konularda çalışma arkadaşlarıyla araştırmalar yaptırmıştır. Bu çalışması esnasında Başbakan İsmet İnönü'ye çekmiş olduğu telgraf bize konu hakkında ışık tutmaktadır.

TELGRAFNAME

Dün size söylediğim gibi Armutlu Kaplıcalarına geldim. Burada beni enteres eder gibi görünen noktalar hakkında doğrudan doğruya alakalı vekil arkadaşlarımdan bazı şeyler istedim. Onların birer suretlerini de size yazdırdım. Tahminim isabete temas ederse devlet için mühim bir keşif olabilir.

Herhalde seyahatinizi bırakırız. İster sen sen de buraya gel. Gözlerinden buraya gel.

Reisi Cumhur Gazi M.Kemal

Bu telgraf büyük Önder Atatürk tarafından Armutlu'dan İstanbul'a Dolmabahçe Sarayı'na çekilmiştir. Tarih 1934 Eylül ayının beşinci günü, aynı gün Başbakan İnönü, Cumhurbaşkanı Atatürk'e "Armutlu civarında memnuniyetle çalıştığınızı sezerek telgrafınızdan çok sevindim. Yüksek alakanızla Armutlu civarının feyz bulacağınıza şüphem yoktur. Derin saygılarla diyerek telgrafına cevap göndermiştir. Bu telgrafa göre :

1- Atatürk 4 Eylül 1934'te Armutlu Kaplıcalarına gelmiştir.

2- Yanında çalışma ekibi olarak milletvekilleri vardır.

3- Önemli bir proje çalışması yürütülmektedir.

4- Başbakan İsmet İnönü telgrafla bilgilendirilmiş, çalışmanın bir nüshası da onun için hazırlanmıştır.

5- Hatta İsmet İnönü Armutlu'ya davet edilmiştir.

Atattürk'ün termal kaplıcalardan sonra Armutlu Kaplıcalarına da uğramış olması tesadüf değildir. Ölümünden çok kısa bir süre önce, 1938'teki ikinci ziyaretinde de tedavisi için kaplıca kürü yapmıştır. Her yıl, Atatürk'ün Armutlu' ya gelişi şerefine 9 Ağustos'ta festivaller düzenlenmektedir.

Armutlu

Armutlu adının “Armoda” veya “Armodies” sözcüklerinden geldiği sanılmaktadır. Bu sözcükler “Donanma” veya “Donanmaya Gözcülük Eden Kimse” anlamına gelmektedir. Diğer bir rivayete göre ise, Bizans döneminden kalma kalıntılara rastlanan Armutlu’nun isminin; Bizans Kralı’nın kızı Armodias, kayıkla gezmek üzere saraydan ayrılarak bu kıyılara gelmiş ve buranın güzelliğine, kaplıcalarına hayran kalmış. Kızının burayı çok sevdiğini gören kral, yöreye Armodias ismini vermiş. Armodias’ın zaman içinde Armutlu olarak değişerek bugüne geldiği söylenir. Armutlu, Bizanslılar tarafından kurulmuş çok eski bir tarihe sahip bir yerleşim merkezidir. Evliya Çelebi seyahatnamesinde 1050 senesi Sefer ayının 6.günü Mudanya Kasabasına vardıklarında; oradan da bir gemiyle Bozburun İskelesine geldiklerinden bahseder ve Armutlu’yu şöyle anlatır;

Nüfus sadece üç yüz hanedir. Üç yüz kadar bakımlı evleri vardır ki; baştanbaşa kiremitle örtülüdür. Bir camisi, birer hamamı, üç mescidi, bir hanı, on kadar da dükkânı vardır. Suyu ve havası çok güzeldir.

Ayrıca tarih kaynaklarından; Likyalıların kaplıcalar bölgesinde uzun yıllar kaldıkları belirtilmektedir. Şu an bile hala Özbekkuyu Mevkii olarak adlandırılan bölgenin isminin de Özbekler’den geldiği sanılmaktadır.

1320 yılında II. Orhan zamanında Armutlu, Osmanlılar tarafından fetih edilmiştir. Fetihten sonra Mudanya ve Trilye’den getirilen Türkler Armutlu’ya yerleştirilmişlerdir. Yaklaşık 28 000 hektar yüz ölçüme sahip (kadastro görmüş yerler olarak) Armutlu; Gemlik Körfezinin Kuzeyinde ve Tan Dağları’nın batıya devamı olan etek kısımlarında kurulmuştur. İlçenin güney ve güneybatı kesimleri düzlük olduğu halde kuzey ve doğuya doğru arazi yükselmektedir. İlçe merkezinden geçerek güneyde Marmara Denizi’ne dökülen Armutlu Deresi’nin meydana getirdiği düzlük ilçe arazisinin en verimli sahalarını oluşturmaktadır.